Greinasafn fyrir flokkinn: Mataruppskriftir

Fleiri mataruppskriftir er að finna á sigurdurarni.annall.is

Doro wat – eþíópískur kjúklingaréttur

Doro wat er einn af þjóðarréttum Eþíópíu. Hann er gjarnan borinn fram við hátíðleg tilefni og hentar vel að útbúa fyrirfram. Þau sem vilja milda útgáfu geta notað sæta papriku í stað chili.

Fyrir 5

Hráefni

  • 8–10 úrbeinuð og skinnlaus kjúklingalæri
  • Safi úr 1 sítrónu
  • 1 msk hvítvínsedik
  • 4–5 stórir laukar, skrældir og skornir í fjórðunga
  • 1 bútur ferskt engifer (um 2–3 cm), skrældur og rifinn
  • 4 hvítlaukslauf, pressuð
  • ⅓ bolli ólífuolía
  • 1 msk chiliduft t.d. cayenne
  • 1 msk sæt paprika
  • ½ tsk malað engifer
  • ½ tsk malað kóríander
  • 1 tsk malað kardimommuduft
  • ¼ tsk timíankrydd
  • ¼ tsk malaður grikkjasmári – fenugreek – ef hann er til í kryddskúffunni
  • ¾ tsk salt (eða eftir smekk)
  • Ögn nýmalaður svartur pipar

Borið fram með injera – eþíópísku súrdeigsflatbrauði. Ef ekki er til injera má notast við pítubrauð eða naanbrauð. Svo er hægt að sjóða hrísgrjón með líka. Harðsoðnu eggin eru auðvitað háð frelsi fólks og má sleppa, en þau gefa litbrigði og bragð.

Matseld

  1. Hitið ofninn í 175°C. Nuddið kjúklinginn með sítrónusafa og ediki.
  2. Leggið kjúklinginn á ofnplötu með brúnum og bakið í 20 mínútur. Hellið vökvanum af. Bakið í 10 mínútur til viðbótar og hellið aftur af. Takið úr ofni og leggið til hliðar.
  3. Á meðan kjúklingurinn bakast: Setjið lauk, ferskan engifer og hvítlauk í matvinnsluvél og saxið fínt – þ.e. næstum í mauk en þó með örlítið bit.
  4. Hitið olíu á djúpri pönnu við meðalhita. Setjið laukblönduna út í og látið krauma í um 20 mínútur, hrærið reglulega, þar til laukurinn er orðinn gullinn og mjúkur.
  5. Hrærið 1 msk af chiliduftinu saman við ásamt papriku, engifer, kóríander, kardimommum, timíani, grikkjasmára, salti og pipar.
  6. Látið krauma í nokkrar mínútur. Smakkið sósuna til – bætið meira chili ef þið viljið meiri styrk, sem og salti og pipar. Setjið kjúklinginn út í og látið malla undir loki í 15 mínútur. Bætið vatni við ef þörf er á til að ná hæfilega þykkri sósu.

Berið fram með injera (eða pítu, naan eða hrísgrjónum). Hefð er fyrir að setja harðsoðin egg út í réttinn í lokin eða hafa í skál svo þau sem vilja geti bætt þeim við.

Svo er hægt – að eþíópskum hætti – að auka fjölbreytnina með alls konar sósum og viðbótum. Myndin hér að neðan er frá undirbúningi veislu. Laukfjöldinn var talsverður.

 

Boeuf Bourguignon

Jón Kristján, sonur minn, gaf mér matreiðslubók Anthony Bourdain, sem var kokkur í New York. Við Jón ákváðum að prufa franska klassík, nautapottrétt sem kenndur er við Búrgundarhéraðið. Til eru ótal útgáfur réttarins en þessi uppskrift Tona Bourdain er einföld og aðveldari en margar þessar gömlu. Svo vermir maturinn og kætir á hráslagalegum vetrardegi. 

Hráefni – fyrir 5

  • 1000 gr beinlaust nautakjöt (t.d. hálsbitar) skorið í 4 cm bita
  • Gróft salt
  • Nýmalaður svartur pipar
  • 60 ml ólífuolía (¼ bolli), skipt niður
  • 4 meðalstórir laukar, helmingaðir og skornir í þunnar sneiðar
  • 2 msk hveiti
  • 240 ml rauðvín frá Bourgogne, t.d. Pinot Noir
  • 6 meðalstórar gulrætur, skrældar og skornar í 2–3 cm bita
  • 1 hvítlauksgeiri – marinn
  • 1 bouquet garni (búnt af timían, lárviðarlaufi og steinselju, bundið saman). Annars bætið við kryddinu.
  • Vatn
  • 2 msk nautakjötkraftur
  • Fersk, söxuð steinselja til skrauts

Matseld

  1. Þerrið kjötið vandlega með eldhúspappír og kryddið ríkulega með salti og pipar.
  2. Hitið helming olíunnar í þykkbotna potti (t.d. steypujárnspotti) við háan hita þar til hún glansar. Brúnið kjötið í nokkrum skömmtum án þess að hræra of mikið í því. Mikilvægt: Ekki setja of mikið í einu því þá gufusýður það og verður grátt í stað þess að brúnast. Færið kjötið yfir á disk þegar það er fallega brúnað.
  3. Lækkið hitann í meðalháan. Bætið lauknum (og restinni af olíunni ef þarf) í pottinn. Eldið þar til hann mýkist og verður gylltur, um 10 mínútur. Stráið hveitinu yfir og eldið áfram í 4–5 mínútur þar til blandan þykknar.
  4. Hellið víninu út í og skafið botninn með trésleif svo losni um bragðríkar botnskófirnar. Þær eiga að losna því þaðan kemur bragðstyrking.
  5. Þegar vínið sýður, setjið kjötið og safann sem safnaðist á disknum aftur í pottinn.
  6. Bætið gulrótum, hvítlauk og kryddinu (eða bouquet garni ) út í.
  7. Hellið um 3,5 dl vatni og kjötkraftinum yfir. Látið suðuna koma upp, lækkið síðan hitann og látið malla með loki í 2–2,5 klst.
  8. Fleytið ofan af fitu eða froðu sem safnast ofan á.
  9. Hrærið og skafið botninn á 15–20 mínútna fresti til að koma í veg fyrir að brenni við.
  10. Bætið við 60–120 ml vatni í senn eftir þörfum (allt að 6–7 dl samtals), svo nægur vökvi sé til að sjóða niður og þéttast.
  11. Ef eitthvað byrjar að festast við botninn, lækkið hitann.
  12. Laukurinn mun leysast upp í langsuðunni og mynda þykka og djúpa sósu, sem hjúpar kjötið.
  13. Þegar rétturinn er tilbúinn, fjarlægið lárviðarlauf.
  14. Smakkið til og bætið salti ef þarf.
  15. Stráið ferskri steinselju yfir og berið fram.

Kartöflumús passar vel með (eða smjörsteiktar kartöflur). Nýbakað brauð hentar líka sem meðlæti til að skafa upp bragðdýrmætin.

Adobo-kjúklingur

Adobo er einn þjóðarrétta Filipseyinga, gjarnan hægeldaður réttur í bragðmikilli kryddaðri sósu úr ediki og sojasósu. Í þessari útgáfu er notaður kjúklingur með beini og skinni, sem gefur djúpt og ríkt bragð. Súrbeiskju ediksins má sæta að smekk hvers og eins. Berið fram með hrísgrjónum og ausið sósunni rausnarlega yfir.

Fyrir 4-6.

Hráefni

6 kjúklingalæri með beini og skinni (eða blanda af lærum og leggjum, alls um 1,1 kg)

⅓ bolli sojasósa

6 hvítlauksrif, marin

2 msk jurtaolía

3 lárviðarlauf, fersk eða þurrkuð

1 tsk heil piparkorn

⅓ bolli edik

2 tsk hunang (sumir setja strásykur – valkvætt)

Soðin hrísgrjón, til framreiðslu

Matseld

  1. Marinering: Setjið kjúklinginn í stóran lokaðan poka eða ílát. Bætið sojasósu og hvítlauk út í. Veltið kjúklingnum í marineringunni, lokið og látið marinerast í ísskáp í 1–8 klukkustundir.
  2. Brúnið kjúklinginn: Hitið olíuna í stórri pönnu með loki við miðlungsháan hita. Lkkið hitann þegar olían byrjar að glansa. Skafið hvítlaukinn af kjúklingnum og geymið hann í marineringunni og setjið kjúklingabitana á pönnuna. Brúnið kjúklinginn í um 3 mínútur á hvorri hlið. Hægt að steikja í tvennu ef of lítið pláss verður á pönnunni með einni steikingu.
  3. Látið malla: Þegar allur kjúklingurinn er brúnaður (setjið hann aftur á pönnuna ef unnið var í skömmtum), bætið marineringunni með hvítlauknum út í ásamt lárviðarlaufum, piparkornum og ¾ bolla vatni. Hækkið hitann og látið suðuna koma upp, lækkið síðan hitann, setjið lok á og látið malla þar til kjúklingurinn er meyr, þ.e. í um 40 mínútur.
  4. Edik, jafnvægi og frágangur: Hækkið hitann ofurlítið og bætið ediki og hunangi út í. Látið sjóða án loks í 10 mínútur til að bragðið jafnist. Beiska sýran í edikinu mýkist við eldunina. Sósan á að vera súrsæt, þannig að hún gleðji án þess að yfirgnæfa bragð. Ef hún er of súr er hægt að bæta við hunangi eða sykri. Ef hún er of mild má bæta við svolitlu ediki. Hægt er að sjóða sósuna lengur til að þykkja frekar, ef óskað er.

Berið fram yfir hrísgrjónum og ausið sósunni ríkulega yfir kjúklinginn.

Bæn. Þökkum Drottni því að hann er góður og miskunn hans varir að eilífu.

Þessa uppskrift fann ég í NYT og höfundur er Naz Deravian.

 

Ljúffeng Teryiaki kjúklingaskál

Dásamlegur matur fyrir alla aldurshópa. Fyrir 4. 

Hráefni

3-4 kjúklingabringur (eða 1 kalkúnabringa)
200 ml Garlic Teryiaki hvítlauks sósa frá Stonewell
1 box blandað salat
1 bolli bulgur
1 grænmetisteningur
1 box kirsuberjatómatar
1/2 gúrka
1/2 rauðlaukur
2 avocado
1 sæt paprika
1/2 krukka fetaostur 
100 gr ristaðar pekanhnetur (eða 50 gr malaðar pistasíuhnetur)
1 box Ecospíra (eða saxað kóríander) 

Skerið kjötið í ca. 1 cm bita. Setjið olíu á pönnu og steikið bitana. Kryddið, saltið og piprið að vild. Því næst er teryiaki-sósunni hellt yfir kjúklinginn á pönnunni. Leyfið bitunum að malla í sósunni um stund. Mæli með að setja kjötbitana á sikti til að láta afgangs-sósu renna af þeim áður en þeir eru settir á fat með hinum hráefnunum.

Grænmetið er saxað. Skerið laukinn þunnt. Ljómandi að helminga kirsuberjatómatana og marinera í góðri ólífuolíu og flögusalti. 

Bulgur soðið samkvæmt leiðbeiningunum (oftast 1 á móti 2 vatns). Setjið kjúklingatening í suðuvatnið til að styrkja bragð bulgursins.

Komið öllu spínatinu og salatinu fyrir á fati og dreifið bulgur jafnt yfir. Að lokum er kjúklingabitunum, pekanhnetum, rauðlauk, kóríander og fetaosti dreift yfir. Toppið með ecospírunni. 

Bæn

Þar sem Drottinn ber á borð
blessun streymir niður.
Þar sem hljómar himneskt orð
helgur ríkir friður.
Fyrir allt sem mettar mann
miklum ríka gjafarann.
Lof og dýrð sé Drottni.

Þorskhnakkar í skinku

Þorskhnakkar eru hentugir í þennan spænska fiskrétt – og vafðir í góða Parmaskinku. Rétturinn er fljóteldaður – 45 mínútur – og öllum þykir þetta góður matur.

Fyrir 4

2 pakkar kirsuberja- eða kokteiltómatar

2 rauðlaukar

5 hvítlauksgeirar

1 lúka grænar ólífur

700-800 gr þorskhnakkar skornir í 4 bita

1 tsk fiskikrydd eða ½ tsk chilikrydd

4 hráskinkusneiðar

steinselja – eða dill

ólífuolía

salt og pipar

Hitið ofninn í 200°C.

Skerið rauðlauk og hvítlauk þunnt, tómata og ólífur í tvennt. Setjið í eldfast mót, 4 msk. af ólífuolíu, salt og pipar og blandið öllu vel saman. Bakað í ofni í 15-20 mínútur.

Kryddið fiskinn með pipar og smá chili (ef þið viljið bit) og pakkið síðan parmaskinku utan um hverja fisksneið og setjið þorskinn ofan á tómatana og aftur í ofninn í aðrar 15 mínútur – eða þar til þorskurinn er eldaður í gegn og parmaskinkan orðin aðeins stökk.

Stráið saxaðri steinselju eða dilli yfir fiskinn.

Berið fram salat með og gott súrdeigsbrauð til að skófla, þ.e. þurrka, upp dásamlegan vökvan (þetta sem Ítalir kalla scarpeda). Þau sem vilja geta soðið bygg eða hrísgrjón og haft sem meðlæti. 

Parmaskinkan gefur yfirleitt nægilegt saltbragð við bökunina.

Ég fékk uppskriftina úr mbl en breytti að eigin smekk. Uppskriftin er frá Mörtu Rún Ársælsdóttur sem greinilega er matgæðingur. 

Skinkuvafinn fiskur er þekktur og virtur kostur við Miðjarðarhafið. Og heitin eru alls konar og hér eru þrjár útgáfur: 

Ítalska Pesce avvolto nel prosciutto
Franska Poisson enrobé / en robe de jambon
Spænska Pescado envuelto en jamón

Dad gracias al Señor, porque él es bueno; porque para siempre es su misericordia. Amén.