Greinasafn fyrir flokkinn: Mataruppskriftir

Fleiri mataruppskriftir er að finna á sigurdurarni.annall.is

Granóla Ottolenghi og Elínar

Besta nammið. Gott granóla út á morgunjógúrtina er bæði til geð- og heilsubótar. Og virkar líka vel sem augngæla og bragðbætir fyrir ís eða ber. Gerið spunaútgáfur, malaður kanill eða engifer eru valkostir. Þá er ljómandi að bæta við þurrkuðum ávöxtum þegar granólað hefur kólnað. Geymist vel í sex vikur í loftþéttu íláti. Uppskriftin er að grunni til úr bók Ottolenghi Simple too en Elín bætti við uppáhaldshráefni og gerði gott betra – bjó til alvöru nammi.

Bakstur: um 1 klst. og 10 mínútur

Hráefni

  • 275 g tröllahafrar
  • 150 g heslihnetur
  • 25 g sesamfræ
  • 50 g graskersfræ
  • 75 g saxaðar möndlur
  • 50 g pekanhnetur
  • 50 g sólblómafræ
  • 100 g stórar rúsínur
  • 110 ml ólífuolía
  • 85 g grófur hrásykur
  • 85 ml hlynsíróp
  • 3 msk. tahini (sesammauk)
  • 2 þroskaðir bananar, maukaðir í matvinnsluvél
  • 2 tsk. vanillumauk – organic vanilla flavoring Paste (eða vanilludropar)
  • fínt sjávarsalt

Matseld

  1. Hitið blástursofn í 140°C.
  2. Blandið höfrum, öllu fræinu og hnetunum í stóri skál. Bætið ½ tsk. af salti út í.
  3. Setjið ólífuolíu, sykur og hlynsíróp í lítinn pott og hitið við vægan til meðalhita í um 5 mínútur. Hrærið öðru hverju með písk þar til sykurinn hefur bráðnað. Olían kann að skilja sig frá og fljóta ofan á, en það gerir ekkert til.
  4. Blandið tahini, maukuðum banönum og vanillu saman við þar til blandan er nokkuð jöfn. Hellið henni yfir hafra- og hnetublönduna og blandið mjög vel saman.
  5. Dreifið granólanu jafnt á stóra á bökunarpappír á bökunarplötu. Bakið í um 1 klst. og 10 mínútur og hrærið í á 15–20 mínútna fresti, þar til granólað er orðin fallega gullið og byrjar að verða stökkt.
  6. Látið garnólað kólna alveg á plötunni. Það verður stökkara þegar það kólnar. Setjið rúsínur eða þurrkaða ávesti út í. Setjið síðan í krukku eða annað loftþétt ílát.

Njótið lífsins, stundanna og nammisins. 

Þökkum Drottni því að hann er góður og miskunn hans varir að eilífu. Amen.

Hægeldað lambakjöt með vínberjum

Simple too – splunkuný bók Ottolenghi kom í hús. Ekki bregst karli og hans fólki kokkhúslistin. Ég átti vel hangið lambalæri og kartöflur og ein uppskriftin passaði – og svo var myndin í bókinni svo laðandi falleg. Langsteiking fer vel með lambakjöt. Síðdegis fór ilmur um húsið og heimilisfólkið vissi að góðmeti yrði í kvölmat. Vínberin gerðu kraftaverk, úr varð biblíuleg bragðveröld. Svo eru berin falleg og bragðgóð úr steikingunni, sætubragðið styrkist.

Fyrir 6

Hráefni

  • 1,8–2 kg lambabógur – eða læri
  • 2 tsk. kúmmín-fræ, grófmulin.
  • 1 msk. ljós púðursykur – (eða hunang)
  • 8 skalottulaukar, afhýddir og langskornir í tvennt (500 gr) 
  • 2 heilir hvítlaukar, efsti 1 cm skorinn af
  • 1 sítróna, skorin í þunnar sneiðar
  • 10 g tímíangreinar
  • 750 g rauð vínber, í 4–5 litlum klösum
  • 1 msk. rauðvínsedik
  • fínt sjávarsalt
  • svartur pipar

Krydda má lambið kvöldið áður og geyma í kæli yfir nótt.

Matseld

Kryddið lambið.
Setjið kjötið í djúpa ofnskúffu eða á steikarfat. Stingið litlum, beittum hníf um tíu sinnum í kjötið, alveg niður að beini (til að jafnsteikja). Nuddið lambið með kúmenfræjum, púðursykri, 1 msk. af salti og ¼ tsk. af svörtum pipar. Látið standa við stofuhita í 30–60 mínútur. Einnig má gera þetta kvöldið áður og láta lambið vera í kæli yfir nótt.

Hitið ofninn.
Hitið blástursofn í 190°C.

Hægeldið lambið.
Raðið skalottulaukum og hvítlauk í kringum lambið og leggið sítrónusneiðarnar ofan á kjötið. Dreifið tímíangreinunum yfir og hellið 400 ml af vatni í fatið. Meðmælanlegt að skvetta ofurlitlu rauðvíni með, gefur bæði bragð og lit. Lokið fatinu mjög vel með álpappír eða loki. Steikið í 3 klukkustundir, þar til kjötið er orðið mjög meyrt og farið að losna frá beini en er þó ekki svo ofeldað að það falli í sundur.

Hækkið hitann.
Hækkið ofnhitann í 230°C á blæstri.

Vínberin og lokasteikingin.
Takið álpappírinn af og setjið vínberjaklasana í fatið. Ausið safanum úr fatinu yfir lambið.

Steikið áfram án álpappírs í 25 mínútur. Ausið safanum tvisvar yfir lambið á meðan. Í lokin á vökvinn að hafa soðið niður í bragðmikla, þykka sósu sem hjúpar kjötið.  Takið úr ofninum. Látið lambið hvíla í 15 mínútur. 

Ottolenghi notar sósuna úr fatinu, bætir rauðvínsedikinu saman við, kreistir bakaðan hvítlaukinn úr hýðinu og setur í sósuna. Mér fannst sósan of groddaleg svo ég síaði hana, setti í hreinan pott og sauð niður með rauðvíni og rjóma og smakkaði til með heimagerðri hindberjasultu. Mætti vera bláberjasulta eða önnur uppáhalds nammisulta. 

Berið lambið fram í steikarfatinu. og með krydduðum ofnsteiktum kartöflum og jógúrt eða öðrum kartöflurétti. Eldamennska þessa réttar er einföld og gefandi en maturinn sem næst himneskur. 

Myndin hér að neðan er af nokkrum laukum á matreiðslubókinni við upphaf eldamennskunnar.  

Spaghetti carbonara – US og Ítalía

Þennan pastarétt er einfalt að elda en allir njóta. Þetta umm-réttur alla aldurshópa. Ungviðið fær kraftmikla fæðu og við, hin eldri, bragðvíddir til að njóta. Spaghetti carbonara varð til á Ítalíu á fimmta áratugnum við samruna ítalskrar pastahefðar og bandarískrar egg-og-bacon-hefðar. Það er ekki bara að ítölsk kúsína hafi borist vestur um haf heldur hefur ítölsk matermenning orðið fyrir áhrifum frá bandarískri matargeð. Rétturinn er til í mjög mörgum og fjölbreytilegum útgáfum.  

Fyrir 4

350 g spaghetti

300 g beikon, skorið smátt

1 laukur, smáskorinn

3 hvítlauksrif, hökkuð

3 egg

3/4 bolli fínrifinn parmesanostur

3/4 bolli rjómi

Salt og vel af svörtum pipar

Sjóðið pastað samkvæmt leiðbeiningum á pakkanum. Á meðan pastað sýður er beikonið steikt þar til það stökknar lítillega. Takið beikonið af pönnunni og setjið á eldhúspappír til að minnka fitumagnið. Hellið fitunni af pönnunni en skolið ekki. Setjið pönnuna aftur á hellu, steikið síðan laukinn og hvítlauk þar til laukurinn er steiktur og farinn að gyllast. Takið svo og leggið til hliðar.

Hrærið saman eggjum, rjóma, rifnum parmesan, salti og pipar í skál. Þegar pastað er soðið er vatninu hellt af (en 1-2 dl geymt) Pastað sett aftur í pottinn. Parmesaneggjablöndunni er hellt út í og hrærið stöðugt í pastanu á meðan. Sósan á að hjúpa pastað. Ef þörf er á er ofurlitlu af pastavatninu hrært saman við.  Bætið beikoni og lauknum útí og hrærið öllu saman. Berið fram með ferskum parmesan og jafnvel meira af pipar. Svo má auka litríkið með því að skera eitthvað litríkt ofaná.

Bæn: Þökkum Drottni því að hann er góður og miskunn hans varir að eilífu. Amen.

 

Ofnbakaður aspas með steiktum möndlum, kapers og dilli

Aspas – aspargaus – er vorgrænmeti, gjarnan í fyrstu grænmetisbylgjunni í Evrópu og því sumarboði. Í Þýskalandi er talað um aspastímann, sem lýkur á Jóhannesarmessu, 24. júní. Tilfinningar eru því tengdar aspas. Hann er skemmtilegt hráefni, er einfaldur í eldamennsku, þarfnast lítillar undirbúningsvinnu og er bakaður í ofni. Þegar hann hefur verið steiktur er hann toppaður með smjörsteiktum möndluflögum og stökkum kapers.

Rétturinn passar ljómandi vel með nýjum kartöflum eða öðru grænmetismeðlæti og hentar sem léttur forréttur með góðu súrdeigsbrauði.

Hráefni

600 g grænn aspas, harðir endarnir skornir af

3 msk ólífuolía

salt og nýmalaður svartur pipar

30 g smjör

20 g möndluflögur

30 g litlir kapers, þerraðir vel með eldhúspappír

5–10 g ferskt dill, gróft saxað (¼–½ bolli)

Þegar ég tók meðfylgjandi mynd notaði ég líka 1 perlulauk sem ég skar þunnt og steikti með aspasnum. Og notaði ríflega af möndlum og kapers, slumpaði. 

Matseld

Hitið ofninn í 220°C. Klæðið bökunarplötu með bökunarpappír.

Veltið aspasnum upp úr 1 matskeið af ólífuolíu, salti og slatta af nýmöluðum svörtum pipar. Raðið stilkunum á bökunarplötuna og hafið bil á milli. Bakið í 8–12 mínútur, eftir þykkt aspassins. Hristið plötuna einu sinni eða tvisvar meðan á bakstri stendur. Aspasinn á að vera meyr og byrjaður að verða fallega gullbrúnn. Takið úr ofninum og látið bíða á plötunni.

Bræðið smjörið í litlum potti við meðalhita þar til það freyðir. Bætið möndluflögunum út í og steikið þær í 1–2 mínútur, hrærið reglulega, þar til þær eru gullinbrúnar. Gætið þess að þær brenni ekki. Hellið smjörinu og möndlunum jafnt yfir aspasinn. Hellið 2 matskeiðum af ólífuolíu í pott eða litla pönnu og hitið vel. Setjið kapers út í og steikið í 1–2 mínútur, hrærið stöðugt, þar til þeir opnast og verða stökkir. Takið kapersinn upp með gataspaða og dreifið yfir aspasinn. Stráið dillinu yfir og blandið öllu varlega saman með töng eða tveimur skeiðum. Færið á fallegt fat og berið fram volgt.

 

Grillaðar kjúklingabringur með sítrónu og hvítlauk

Sumir, sem kvarta yfir að kjúklingabringur séu þurrar og ólystugar, ættu að elda þennan rétt. Sítróna, hvítlaukur og kryddin hafa um aldir verið nýtt til að bragðbæta kjúkling. Svo er lykilmálið að fletja bringurnar vel út. Þá steikjast þær jafnt og bitarnir haldast safaríkir en ofþorna ekki.

Fyrir 6

Hráefni

  • 900 g beinlausar og skinnlausar kjúklingabringur
  • 1 stór sítróna, auk sítrónubáta með matnum
  • 4 hvítlauksgeirar, afhýddir
  • 2 bollar fínsaxaðar kryddjurtir, svo sem steinselja, kóríanderlauf, basilíka, mynta eða blanda af þessu
  • 3 msk. ólífuolía, auk meiri olíu til að smyrja grillið
  • 1¼ tsk. gróft salt
  • ¾ tsk. nýmalaður svartur pipar

Matseld

Fletjið kjúklingabringurnar

Þynnið kjúklingabringurnar. Besta aðferðin er svonefndur fiðrildaskurður á bringunum, sem er þverskurður. Á vefnum er ljómandi myndband – að baki þessari smellu – sem sýnir vel skurðinn. Leggið bringu með sléttu hliðina á skurðarbretti og þykka endann upp. Skerið bringuna þvert án þess að skera alla leið í gegn. Takið efri hliðina og leggið við hlið þeirrar neðri. Setjið síðan bökunarbréf eða plastfilmu undir og yfir, lemjið með kökukefli (eða öðru hentugu barefli) og jafnið út. Gætið þess að rífa ekki kjötið. Endurtakið með hinar bringurnar.

Gerið marineringuna

Rífið sítrónubörk með rifjárni yfir skál. Kremjið hvítlauksgeirana einnig út í skálina. Kreistið safann úr sítrónunni útí og hrærið síðan kryddjurtum, ólífuolíu, salti og pipar saman við.

Marinerið kjúklinginn

Setjið útflattar bringurnar í marineringuna. Snúið þeim, nuddið marineringunni jafnt yfir allt kjötið. Látið standa við stofuhita í að minnsta kosti 15 mínútur ef elda á strax. Annars má hylja kjúklinginn og geyma í kæli í allt að fjórar klukkustundir. Takið hann úr kæli rétt áður en grillið er hitað.

Hitið grillið

Hitið grill í fremur háan meðalhita. Grillið er tilbúið þegar hægt er að halda hendinni um 12–13 cm fyrir ofan grindina í 3–5 sekúndur. Hreinsið grillgrindina ef þörf er á. Setjið olíu í samanvöðlaðan eldhúspappír, grípið um hann með töng og strjúkið yfir grillgrindina. Ef ekki er útiveður má nota góða grillpönnu á eldavél.

Grillið kjúklinginn

Leggið kjúklinginn á smurða grindina ásamt marineringunni sem loðir við hann. Breiðið vel úr hverju stykki svo það liggi flatt og jafnt. Grillið í 3–5 mínútur, með lokið niðri ef gasgrill er notað, þar til neðri hliðin er vel brúnuð og kjötið losnar auðveldlega frá grindinni. Snúið kjúklingnum og grillið í 2–3 mínútur til viðbótar. Kjötið á að vera rétt eldað í gegn en enn safaríkt. Færið á fat og látið hvíla í um 5 mínútur áður en kjötið er skorið niður. Berið fram með sítrónubátum. Afganga má geyma í lokuðu íláti í kæli í allt að 5 daga.

Margs konar sósur má útbúa með þessum rétti, t.d. jógúrtsósu í anda kjúklingskryddunarinnar: 200 g grísk jógúrt; 1 hvítlauksrif, fínt rifið; 1–2 msk. sítrónusafi; 1 msk. ólífuolía; 2 msk. saxaðar kryddjurtir og salt og svartur pipar. Hrærið öllu saman og látið standa í 10–15 mínútur. Ef sósan er mjög þykk má þynna hana með einni matskeið af köldu vatni.

Grænt salat með sítrónuediki er meðmælanlegt eða grískt salat. Nýjar kartöflur eru klassík.

Þökk fyrir matinn, Guð minn góður.

Gefðu að hverri systur, bróður,

sem að hér gengur út og inn

ávallt hann bendi’ á kærleik þinn.

höf. borðbænar: Sigurður Ægisson