Við höfum notað þessa kalkúnauppskrift á okkar heimili í nær aldarfjórðung því matargerðin er prestsvæn og fjölskylduvæn. Elín fann uppskriftina árið 1986. Hafið hugann við eldamennskuna, en beikonvafningurinn – eða fléttan – gerir gott hráefni að dásamlegum kosti. Athugið að vegna langs steikingartíma þarf að byrja á matreiðslunni snemma á aðfangadegi. Það er yndislegt að finna hvernig lyktin í húsinu læðir tilhlökkun í sálina og undirbýr jólin.
Uppskrift fyrir 8.
-
4–5 kg kalkúnn
-
Salt og pipar
-
80 g smjör, mjúkt
-
Börkur af 1 sítrónu (valkvætt en mjög mælt með)
-
3–4 pakkar beikon (klæðning)
Fylling
-
250 g beikon, fínt skorið
-
3 hnefafylli ferskir sveppir, smátt saxaðir
-
2 stilkar sellerí, smátt saxaðir
-
1 laukur, saxaður
-
8 hvítlauksrif pressuð ( ca. 1 heill hvítlaukur)
-
2 msk estragon, (ferskt ef til er og þá saxað)
-
200 g rjómaostur
-
1–2 msk dijon-sinnep (dýpkar bragð)
-
5 sneiðar brauð, skorpa fjarlægð
-
½–1 tsk salt
-
svartur pipar
-
2–3 msk rjómi eða soð (ef þarf)
Fyllingin gerð
-
Steikið beikonið hægt þar til það er farið að brúnast.
-
Bætið lauk og sellerí út í, steikið þar til mjúkt.
-
Bætið sveppum út í og leyfið megninu af vökvanum að sjóða/gufa upp.
-
Setjið út í hvítlauk, helming estragons, sinnep, salt og pipar.
-
Takið af hitanum, hrærið rjómaosti saman við.
-
Rífið brauðið saman við.
-
Smakkið til og bætið restinni af estragon í lokin.
Fyllingin á að vera rök en ekki fljótandi.
Undirbúningur kalkúns
-
Kryddið fuglinn að innan með salti og pipar.
-
Nuddið smjöri og sítrónuberki undir skinnið (ef hægt er).
-
Setjið fyllinguna í fuglinn — ekki troða of þétt.
-
Lokið opi með beikoni.
-
Klæðið bringu, legg og vængi ríkulega með beikoni. Fléttið ef hægt er því fuglinn verður fagur – bæði í steikingu og á borði!
Steiking
- Hitið ofn í 200°C.
-
Setjið kalkúninn inn, lækkið í 170°C eftir 10–15 mín. Óhætt er að treysta upplýsingum um að steikingartími sé 50 mínútur á hvert kíló. En fyrir mælingarfókið er ráðleggingin að steikja þar til kjarnhiti næst: Bringa: 68–70°C Læri: 72–75°C
-
Hyljið með álpappír ef beikonið dökknar of snemma.
-
Látið steikina hvíla í 25–30 mínútur áður en skorið er.
Waldorfsalat
Waldorfsalat er nauðsyn! Epli, sellerí, græn vínber, sýrður rjómi og ofurlýtið af majones. Sætt sinnep má líka útí. Ef valhnetur falla ekki í kramið er hægt að nota rifnar möndlur í staðinn.
Kartöflubátar
Ljómandi að baka kartöflubáta sem meðlæti. Þeim er raðað með hýðið niður í eldfast ósmurt mót. Saltað yfir og hægt að krydda með því kryddi sem kokknum hugnast. Haft í ofninum síðustu 40-50 mínúturnar sem fuglinn er að steikjast.
Rifsberjahlaup tilheyrir réttinum og árstíðinni.
Sósan
Kalkúnninn er tekinn úr ofninum og settur á heitt fat. Vökvanum úr steikingunni er hellt í pott gegnum sikti. Fitu fleytt ofan af. Skafa má bragðgjafana úr steikarfatinu/plötunni og nota í sósuna. Bragðbætt með pipar og estragoni og síðan soðið með rjóma. Lögg af rauðvíni bætir líka. Á jólunum er um að gera að nota þeyttan rjóma og setja hann neðst í sósuskálina og hella sósunni yfir.
Friður á jörðu ríki og blessun meðal manna.
Ef tími er til er bæði fagurt og hagnýtt að flétta beikonið á fuglinn. Þá sígur það ekki niður og hylur betur fuglinn og hindrar ofþurrk. Í friði aðfangadagsins 2023 leit fléttan fyrir steikingu svona út.
